Türkiye, Rus yapımı S-400 füzelerini Birleşik Arap Emirlikleri'ne satıyor: Bu anlaşma NATO, F-35'ler ve Körfez ülkeleri için ne anlama geliyor?
Türkiye, Rus yapımı füzelerini Birleşik Arap Emirlikleri'ne satıyor. Bu her şeyi değiştiriyor.
Yedi yıl önce Türkiye, Rusya'dan 2,5 milyar dolara S-400 füze savunma sistemi satın aldı ve bunun bedelini anında ve ağır bir şekilde ödedi. Washington, Ankara'yı F-35 programından çıkardı ve Amerika'nın Düşmanlarına Karşı Yaptırımlar Yasası kapsamında Türkiye'nin savunma sanayisine yaptırımlar uyguladı. Türkiye'nin sipariş ettiği jetler ABD Hava Kuvvetleri'ne katıldı. F-35 için yaklaşık 900 parça üreten Türk firmaları bir gecede sözleşmelerini kaybetti. Hiçbir zaman aktif hale getirilmeyen S-400, hem stratejik özerkliğin sembolü hem de pahalı bir diplomatik yükümlülük olarak depoda kaldı.
| Rus yapımı S-400 füze savunma sisteminin ikinci bataryasının son parçaları, 15 Eylül 2019'da Ankara'daki Murted Hava Üssü'ne ulaştı. |
Anlaşma Şekilleniyor
Middle East Eye'ın birden fazla kaynağına göre, Rus hükümeti Türkiye'nin BAE'ye S-400 sistemlerinin potansiyel satışını olumlu karşılıyor, ancak Moskova'nın nihai onayının henüz alınmadığı konusunda uyarıda bulunuyor.Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov Cuma günü Rusya ve Türkiye'nin potansiyel yeniden satış konusunda aktif görüşmelerde bulunduğunu doğruladı ve konuyu son derece hassas olarak nitelendirdi. MEE'ye konuşan bir Rus kaynağı, "Moskova'nın Türkiye'nin sistemleri üçüncü bir ülkeye satma fikrine cevabı 'neden olmasın?' oldu" dedi. Putin'in kararı henüz verilmedi.
Straturka, doğrudan kaynaklara sahip bir Körfez gazetecisine atıfta bulunarak, Rusya'nın transfer için zaten onay verdiğini bildirdi; bu gelişme, BAE Veliaht Prensi Şeyh Halid'in Moskova'ya yaptığı son ziyarete yeni bir ışık tutuyor.İsrail medyası da bağımsız olarak BAE'nin alıcı olduğunu doğruladı. Hurriyet yazarı Abdulkadir Selvi ise açıkça şunları belirtti: "Elimdeki bilgilere göre, S-400'ler üçüncü bir tarafa satıldı. Anlaşma bugün açıklanacak." Cuma günü yapılması planlanan resmi Türk açıklaması ise belirtilmeyen nedenlerle iptal edildi.
Türkiye Neden Ayrılmak İstiyor?
S-400'ün kullanım ömrü giderek azalıyor. Bataryalar, öncelikle NATO birlikte çalışabilirlik endişeleri ve ABD'nin Rusya'nın gizli uçakların imzalarına ilişkin veri toplama uyarıları nedeniyle, Türk hava savunma sistemlerine operasyonel olarak entegre edilmeden depolarda bekletiliyor. Türkiye, kasıtlı olarak S-400'ü çok katmanlı hava savunma ağı projesinin (Çelik Kubbe) dışında bırakarak, bunun yerine Patriot veya SAMP/T sistemlerini tercih etti; bu durum EurAsian Times tarafından "tam bir döngü" olarak nitelendirildi.Türkiye, F-35'ten mahrum bırakılırken kullanamadığı bir Rus sistemini elinde tutmakla yıllardır kurtulmaya çalıştığı bir anlaşmadan çıkıyor.
BREAKING:
— Middle East Report (@ME_Report_Info) July 10, 2026
Turkey has sold its Russian-made S-400 air defense systems to a Gulf nation, with the UAE and Qatar emerging as the leading potential buyers. pic.twitter.com/3Rfd1tuiaP
Trump, 7 ve 8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen NATO zirvesinde gazetecilere, "Yaptırımları kaldıracağız. Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz" dedi ve F-35'in ABD'nin Türkiye için değerlendirebileceği bir şey olduğunu belirtti.Resmi bir onay vermekten kaçındı, ancak sinyal oldukça açıktı. Erdoğan, Türkiye'nin F-35 programına geri döneceğine olan güvenini dile getirdi. S-400'lerin BAE'ye satışı, Ankara'nın bunu yasal olarak gerçekleştirmek için kullandığı mekanizmadır.
Hukuki Mimari
CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için Trump'ın, S-400'lerin faal olmadığını, Türkiye'nin artık bunlara sahip olmadığını ve Ankara'nın Rusya ile benzer bağlar kurmayacağına dair söz verdiğini resmen Kongre'ye bildirmesi gerekiyor.Kongre 90 günlük bir inceleme süresini saklı tutuyor ve daha önce hem Türkiye'ye uygulanan yaptırımların kaldırılmasına hem de Abu Dabi'ye potansiyel F-35 satışına iki partinin de ortak gerekçeleriyle itiraz etmişti. Bu engellerin hiçbiri önemsiz değil.
Kritik olarak, Bu işlem, Rusya'yı doğrudan içermediği ve Türkiye ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında gerçekleştiği için ABD yaptırımları kapsamına girmeyecektir.Bu yapı kasıtlıdır. Washington'a, Rusya'dan BAE'ye silah transferini doğrudan onaylamasına gerek kalmadan yasal bir çıkış yolu sağlar.
Yorumlar
Yorum Gönder